โรงเรียนนครพิงค์อภิบาลกิจ

....... โรงเรียนนครพิงค์อภิบาลกิจ ผู้ช่วยทางการพยาบาลคุณภาพ ศูนย์รวมความรู้ โดยทีมแพทย์และพยาบาลผู้ทรงคุณวุฒิ ........

E-Learning website

Main page โรงเรียนนครพิงค์อภิบาลกิจ

เรียนที่นี่ Free WIFI

.....................................................

การอ่านออกเสียงคำศัพท์เทคนิค

.....................................................

Home  กลับหน้าหลัก

ทำไม..ใครๆ ก็ชอบไปตรวจอัลตราซาวด์

โดย พ.ญ.วิภาพร ลิขสิทธิ์

  อัลตราซาวด์  หรืออุลตราซาวด์(แล้วแต่ใครจะเรียกอย่างไหน) เป็นการตรวจวินิจฉัยทาง รััังสีวิทยา ที่คนทั่วไปรู้จักกันดี หลายคนอาจเคยถูกตรวจมาแล้วด้วย เราลองมาดูกันว่าเจ้าเครื่องมือที่ว่านี้ มันดีอะไรและมีข้อดี,ข้อเสียหรือข้อจำกัดอย่างไรบ้าง

            อัลตราซาวด์ หรือภาษาอังกฤษว่า Ultrasound คือ เครื่องมือการตรวจอวัยวะภายในร่างกายซึ่งใช้คลื่นเสียงความถี่สูง(เกิน 20.000รอบ/วินาที) ไม่ใช้รังสีเอ็กซเรย์ ดังนั้น จึงปลอดภัยและสามารถนำไปใช้ตรวจเด็กที่อยู่ในครรภ์มารดาได้ อัลตราซาวด์จะใช้ตรวจอวัยวะที่มีน้ำหรือเนื้ออยู่ภายในได้เกือยทุกส่วนของร่างกาย ยกเว้น อวัยวะที่มีลม หรือกระดูก ซึ่งจะตรวจไม่ได้ ดังนั้นอัลตราซาวด์จึงไม่สามารถนำมาใช้ตรวจปอด,ลำไส้,ทางเดินอาหาร หรือกระดูกส่วนต่าง ๆ ได้ ซึ่งอันนี้เองที่เป็นข้อจำกัดของการตรวจโดยอัลตราซาวด์

            ส่วนข้อดีก็คือ อัลตราซาวด์ ปลอดภัย,ไม่มีรังสี ,ตรวจได้รวดเร็ว,สะดวก,ไม่เจ็บปวด สามารถตรวจได้หลาย ๆ ระนาบ นอกจากอัลตราซาวด์แบบธรรมดาแล้วปัจจุบันยังมี  Color Doppler Ultresound ซึ่งจะมีสีต่าง ๆ เช่น แดง,น้ำเงิน,เหลือง เป็นต้น อัลตราซาวด์แบบนี้จะใช้ตรวจหัวใจ+หลอดเลือด โดยอาศัยหลักการเปลี่ยนแปลงของความถี่ในขณะที่วัตถุนั้นมีการเคลื่อนที่ โดยถ้าวัตถุนั้นวิ่งเข้าใกล้หัวตรวจ จะเกิดการเสริมความเร็วความถี่ก็จะสูงขึ้น(นิยมตั้งค่าให้เป็นสีแดง) ในทางตรงกันข้าม ถ้าวัตถุนั้นวิ่งออกห่างจากหัวตรวจ ความถี่ก็จะลดต่ำลง(นิยมตั้งเป็นสีน้ำเงิน) โดยอาศัยเม็ดเลือดแดงในเส้นเลือดและหัวใจเป็นตัวหลักทำให้เกิดภาพ

            อัลตราซาวด์แบบอื่น ๆที่มีใช้กันได้แก่ แบบที่ใช้หัวตรวจใส่เข้าไปทางช่องคลอดหรือทวารหนักของคนไข้ เพื่อตรวจท้องน้อย หรือต่อมลูกหมาก หรือแบบที่ใส่เข้าไปทางหลอดอาหาร เพื่อตรวจหัวใจ เป็นต้น

            จะว่าไปแล้ว อัลตราซาวด์สามรถตรวจอวัยวะของร่างกายได้มากมายหลายส่วน ตั้งแต่หัวจรดเท้า โดยที่อวัยวะนั้นต้องไม่มีลม หรือกระดูกมาบัง เช่นตรวจศรีษะเด็กที่อายุต่ำกว่า 2 ปี ซึ่งกระหม่อนหน้ายังไม่เปิด หรือคนไข้ที่เคยผ่าตัดสมอง เอากระโหลกศรีษะออกบางส่วน ก็สามารถตรวจผ่านช่องนั้นๆ เข้าไปดูเนื้อสมองชั้นในได้ ถัดลงมาก็ใช้ตรวจตา ตรวจไทรอยด์ ตรวจก้อนที่คอ ก้อนของปอด ที่อยู่ชิดทรวงอก และไม่มีลมในปอดส่วนอื่นมาบัง ตรวจเต้านมตรวจช่องท้อง เช่น ตับ ไตถุงน้ำดี มดลูก ตรวจเส้นเลือดใหญ่ ตรวจหัวใจ ตรวจการตั้งครรภ์ และเนื้อเยื่ออ่อนต่างๆ ของร่างกาย

            จะเห็นได้ว่าอัลตราซาวด์มีประโยชน์มากเหลือเกินแถมยังปลอดภัยและไม่เจ็บตัวอีกด้วย แต่อย่างไรก็ตามก็ยังมีข้อจำกัดอยู่อย่างที่กล่าวไปแล้วและในปัจจุบันยังไม่มีเครื่องมือการตรวจใดในโลกที่วิเศษสุด เครื่องเดียวสามารถตรวจได้ทึกระบบ ทุกส่วน แล้วยังต้องปลอดภัย ราคาไม่แพงอีกด้วย ดังนั้นแพทย์จึงต้องเลือกใช้ การตรวจให้เหมาะสมสำหรับคนไข้แต่ละคนและแต่ละโรค บางครั้งจำเป็นต้องสั่งตรวจหลาย ๆ อย่าง ในคนไข้คนเดียวเพื่อให้ได้ผลการวินิจฉัยที่ถูกต้อง

            เมื่อผู้ป่วยจะมารับการตรวจอัลตราซาวด์ บางครั้งอาจต้องเตรียมตัวมาบ้าง เช่นถ้าต้องการตรวจช่องท้องบางส่วนก็ควรจะงดอาหารประมาณ 4-6 ชม. เพื่อให้แก๊สในลำไส้น้อย ๆ จะได้ตรวจง่ายและชัดเจน และถุงน้ำดีก็จะได้พองเต็มที่ ถ้าหิวมาก ก็อาจจะดื่มน้ำธรรมดา หรือน้ำหวานได้บ้างแต่ไม่ควรดื่มนมหรือน้ำอัดลม

            แต่ถ้าคนไข้ต้องการจะตรวจท้องน้อย ก็ต้องดื่มน้ำมาก ๆ และกลั้นปัสสาวะเอาไว้ จนปวดปัสสาวะมาก ๆ จึงจะตรวจได้ จุดประสงค์คือ ต้องการให้กระเพาะปัสสาวะพองตัวมาก ๆ จนไตดันลำไส้ขึ้นไปทางด้านบน ทำให้แพทย์สามารถตรวจมองเห็นมดลูกและปีกมดลูกได้ชัดเจน ถ้าเราไม่ทำดังนี้ลำไส้ที่กองกันอยู่ในท้องน้อย ซึ่งมีลมอยู่ข้างใน ก็จะบังบนทำให้ไม่สามารถตรวจได้

            การตรวจอัลตราซาวด์ที่นอกเหนือจากนี้ แทบไม่ต้องการเตรียมตัวอย่างใดเลย ครั้งหน้าถ้าท่านเป็นผู้หนึ่ง ที่ต้องมารับการตรวจอัลตราซาวด์และได้เตรียมตัวมาพร้อมอย่างที่กล่าวข้างต้นแล้วรังสีแพทย์ผู้ตรวจก็จะสามารถตรวจวินิจฉัยโรคของท่านได้อย่างละเอียด ถูกต้อง และรวดเร็ว ไม่เสียเวลาที่ต้องรอคอยเพื่อเตรียมตัวอีก หรือต้องนัดมาทำใหม่  

Home  กลับหน้าหลัก

Send mail to applepanita@gmail.com  with questions or comments about this web site.
Copyright © 2005 Nakornpingaphibalkit Nurse Aide School
Last modified: ธันวาคม 30, 2554